Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó
Điểm tham quanCó mã QR tại chỗ
5.0(2)

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó

Pác Bó, Xã Trường Hà, Tỉnh Cao Bằng

Nghe giới thiệu địa điểm

0:000:00

Giới thiệu điểm đến

Không chỉ được thiên nhiên ưu đãi, có núi non hùng vĩ “sơn thuỷ hữu tình”, Pác Bó còn là một quần thể di tích cách mạng nổi tiếng, là cội nguồn của Cách mạng Việt Nam bởi địa danh này gắn với một giai đoạn lịch sử đặc biệt quan trọng trong cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cách mạng Việt Nam những năm 1941 - 1945.

 Hiện nay, Pác Bó luôn được chọn là điểm đến trong những cuộc “hành trình về nguồn” của thế hệ trẻ và nhiều đoàn khách tham quan.

Pác Bó là nơi sau 30 năm đi tìm đường cứu nước, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (tên gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc đó) chọn trở về Tổ quốc để trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Tại đây, Người đã có nhiều chủ trương và quyết định quan trọng cho sự thành công của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945: Chủ trì Hội nghị lần thứ VIII của Trung ương Đảng từ ngày 10 - 19/5/1941, Hội nghị đã xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng nước ta, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, sáng lập báo “Việt Nam độc lập” - cơ quan truyên truyền của Mặt trận Việt Minh; biên soạn các tài liệu cách mạng; tổ chức các lớp tập huấn chính trị, quân sự; thành lập Đội du kích Pác Bó.

Từ Pác Bó, Nguyễn Ái Quốc đã đi nhiều nơi trong tỉnh Cao Bằng để hoạt động và tuyên truyền cách mạng, như: Lam Sơn (Hoà An), Minh Tâm (Nguyên Bình). Người đã nhiều lần sang Trung Quốc bắt liên lạc với các lực lượng cách mạng Việt Nam và đồng minh. Ngày 13/8/1942, với tên mới Hồ Chí Minh, Người sang Trung Quốc để liên lạc với quốc tế. Người bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam trái phép đến ngày 10/9/1943 mới được trả tự do. Sau khi thoát khỏi nhà tù Tưởng Giới Thạch, cuối tháng 10/1944, Người về đến xã đỏ Nà Sác (Hà Quảng) tiếp tục chỉ đạo cách mạng Việt Nam. Tại đây, Người nghe báo cáo về chủ trương khởi nghĩa do liên Tỉnh ủy Cao - Bắc - Lạng vạch ra, Người đã ra chỉ thị cho hoãn chủ trương khởi nghĩa và cho chủ trương thành lập một đội quân giải phóng (Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay). Ngày 4/5/1945, Người rời Pác Bó về Tân Trào (Tuyên Quang) để chỉ đạo tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Sau 20 năm xa cách, Ngày 20/02/1961, Chủ tịch Hồ chí Minh đã quay trở lại thăm Pác Bó, thăm lại nơi ở và làm việc năm xưa.

Đến với Pác Bó, chúng ta sẽ được thăm Cột mốc 108 - nơi chứng kiến những giây phút thiêng liêng đầu tiên khi Người trở về sau 30 năm bôn ba ở nước ngoài để tìm đường cứu nước; Nền nhà ông Lý Quốc Súng - công dân Việt Nam đầu tiên đón Bác trở về; Hang Cốc Bó - nơi Bác chọn làm chỗ ở và làm việc để lãnh đạo Cách mạng Việt Nam. Trong hang tối, ngọn lửa yêu nước của Người đã trở thành ngọn lửa thiêng thắp sáng vận nước; Bàn đá “chông chênh dịch sử Đảng”, núi Các Mác sừng sững như bức thành đồng còn mãi với thời gian, suối Lê-nin uốn lượn chảy quanh chân núi, dòng suối dưới chân lán Khuổi Nặm vẫn “rì rào” ngày đêm, hang Diêm Tiêu, hang Slí điếng, nhà cụ Dương Văn Đình... Những điểm di tích gắn liền với cuộc đời hoạt động của Bác đã góp phần làm nên những trang sử vĩ đại cho dân tộc Việt Nam. Để mỗi người dân đất Việt khi nhớ về Pác Bó, nhớ về Cao Bằng lại dâng trào cảm xúc. Trong nhà trưng bày bổ sung của Khu di tích Pác Bó chúng ta sẽ được nhìn thấy những hiện vật thân quen, gần gũi: Chiếc máy chữ, chiếc làn mây cũ, những đồ dùng sinh hoạt của Bác trong thời gian hoạt động ở Pác Bó. Những kỷ vật bình dị mà thiêng liêng ấy làm cho mỗi chúng ta có cảm giác ấm áp như thấy Bác ở bên.

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, từ năm 2007 đến nay, Khu di tích lịch sử Pác Bó đã và đang được quan tâm đầu tư hoàn thành nhiều hạng mục công trình quan trọng nhằm phát huy có hiệu quả giá trị của di tích, như: Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành ngày 19/5/2011, triển khai dự án quy hoạch khu tái định cư và theo kế hoạch năm 2013, Dự án bảo tồn Khu di tích Pác Bó sẽ tiếp tục xây dựng các hạng mục công trình: Bảo tồn, tôn tạo và phục dựng khu di tích gốc; Nhà trưng bày khu di tích; Xây dựng cơ sở hạ tầng khu tái định cư II; Dự án chi tiết trồng cây xanh; Các công trình dịch vụ, khu vui chơi, nghỉ dưỡng.

Hằng năm, Khu di tích đón hàng trăm nghìn lượt khách đến tham quan, nghiên cứu, học tập, báo công. Trong 6 tháng đầu năm 2012, Khu di tích đã đón hơn 30 nghìn lượt khách trong nước và quốc tế.

Nghe câu chuyện

1 phần
  1. Phần 1

    Những người gìn giữ ký ức Pác Bó

    Có những câu chuyện không chỉ nằm trong trang sách. Chúng được lưu giữ qua một cái tên, một địa danh, hay lời kể của bà dành cho cháu, rồi tiếp tục được nhắc lại trong những lần thuyết minh cho du khách. Ở Pác Bó, ký ức về một thời kỳ lịch sử đặc biệt vẫn được gìn giữ theo cách bình dị như thế, qua những con người đã sống, chứng kiến và nối tiếp câu chuyện của quê hương. Chị Vi Thị Hồng Thoa lớn lên cùng những câu chuyện ấy. Bà ngoại chị là bà Hoàng Thị Khìn, người dân Pác Bó từng cùng gia đình giúp đỡ Bác Hồ và cán bộ cách mạng. Từ nhỏ, chị đã được nghe bà kể về những lần đưa cơm, tiếp tế lương thực, che chở Bác Hồ và cán bộ cách mạng. Sau này, khi gắn bó với công tác thuyết minh tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, chị tiếp tục kể lại những câu chuyện ấy cho du khách, để ký ức gia đình trở thành một phần trong hành trình tìm hiểu lịch sử. Những câu chuyện đó gắn với một dấu mốc đặc biệt của dân tộc. Ngày 28 tháng 1 năm 1941, sau hơn 30 năm bôn ba ở nước ngoài, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, chọn Pác Bó làm nơi ở và hoạt động cách mạng, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Những ngày đầu, Người cùng các đồng chí ở tại nhà ông Lý Quốc Súng, còn gọi là ông Máy Lì. Sau đó, để bảo đảm bí mật, Người chuyển đến sống và làm việc tại hang Cốc Bó. Ngày nay, ngôi nhà ông Lý Quốc Súng đã được phục dựng tại vị trí cũ trong khu di tích, trở thành một địa điểm giúp du khách hình dung rõ hơn về những ngày đầu Bác trở về, giữa sự đùm bọc của đồng bào. Ở Pác Bó, gia đình cụ Dương Văn Đình cũng là một cơ sở cách mạng gắn bó với Bác trong những năm Người hoạt động tại đây. Các con cụ là Dương Đại Lâm và Dương Đại Long cũng có những đóng góp cho cách mạng. Ngôi nhà của gia đình cụ được lưu giữ trong Khu di tích Pác Bó, góp phần kể lại câu chuyện về những gia đình đã chở che, giúp đỡ cách mạng trong những năm tháng lịch sử. Những ngôi nhà ấy đưa lịch sử trở về gần hơn với đời sống của một ngôi làng sát biên giới Việt - Trung năm 1941. Pác Bó không chỉ là nơi ghi dấu bước chân trở về của Người, mà còn là nơi Người sống, làm việc và hoạt động cách mạng trong sự chở che, giúp đỡ của đồng bào. Từ hang Cốc Bó, suối Lê-nin, núi Các Mác đến lán Khuổi Nặm, mỗi địa danh đều lưu giữ một phần câu chuyện về những ngày tháng ấy. Tháng 5 năm 1941, Hội nghị Trung ương lần thứ Tám được tổ chức tại Khuổi Nặm, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam. Từ núi rừng Pác Bó, những quyết sách quan trọng đã góp phần định hướng vận mệnh đất nước trong một thời điểm đặc biệt của lịch sử. Bởi vậy, Pác Bó không chỉ được nhớ đến là nơi Bác Hồ từng sống và làm việc, mà còn là địa danh gắn với những sự kiện trọng đại của cách mạng Việt Nam và những con người đã trực tiếp giúp đỡ, chở che Người. Mỗi dấu tích, mỗi câu chuyện được lưu truyền đều góp phần làm sáng rõ mối gắn bó giữa lịch sử dân tộc với đời sống bình dị của đồng bào nơi đây. Hôm nay, công việc giữ gìn những giá trị ấy vẫn đang được tiếp nối. Ông Đào Văn Mùi, Giám đốc Ban Quản lý các di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Cao Bằng, là một trong những người gắn bó với công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích Pác Bó. Công việc ấy không chỉ là bảo vệ cảnh quan, gìn giữ các điểm di tích, mà còn đòi hỏi sự cẩn trọng trong bảo tồn dấu tích, tư liệu và truyền tải chính xác những câu chuyện lịch sử đến công chúng. Một ngôi nhà được phục dựng tại đúng vị trí cũ, một địa điểm được bảo vệ, một tư liệu được nghiên cứu hay một nội dung thuyết minh được hoàn thiện đều góp phần gìn giữ ký ức Pác Bó. Đó là công việc đòi hỏi sự tận tâm và trách nhiệm, bởi mỗi địa điểm nơi đây không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn gắn với cuộc sống, sự hy sinh và đóng góp của những con người cụ thể. Những người làm công tác quản lý, bảo tồn và thuyết minh hôm nay đứng ở một thời đại khác với những người đã sống tại Pác Bó năm xưa, nhưng cùng hướng đến một mục tiêu: giữ cho những câu chuyện lịch sử không bị tách rời khỏi không gian đã lưu giữ chúng, để mỗi người đến thăm có thể hiểu hơn về những gì từng diễn ra trên mảnh đất này. Đến Pác Bó hôm nay, du khách đi qua những địa điểm đã trở thành một phần của lịch sử, lắng nghe những câu chuyện được kể lại từ tư liệu và ký ức của cộng đồng. Những câu chuyện ấy khiến các sự kiện lớn của dân tộc trở nên gần gũi hơn, giúp người nghe hình dung về một Pác Bó của những ngày Bác Hồ trở về nước - nơi lịch sử được viết nên giữa núi rừng và lòng dân. Ký ức về Pác Bó được lưu giữ trong những dấu tích, tư liệu và lời kể của người dân qua nhiều thế hệ. Từ những điều bình dị ấy, lịch sử tiếp tục được nối dài trong đời sống hôm nay, để Pác Bó không chỉ là nơi nhắc nhớ về một thời kỳ cách mạng vẻ vang, mà còn là nơi các thế hệ hiểu hơn về cội nguồn, trân trọng những đóng góp của cha ông và gìn giữ giá trị của vùng đất đặc biệt này.

Xem 360°

Điểm gần đây